| Vestimenta Del Pueblo Kichwa Otavalo(kichwa) |
|
|
|
| Escrito por Luis Yamberla | ||||||
| Miércoles 14 de Enero de 2009 17:38 | ||||||
|
ILUMAN UYACHIK ANTA Killkak Mashi: Marisol Lema
OTAVALOMANTA RUNAKUNAPAK KARI- WARMI CHURAKUNAKUNA
Otavalomanta runakunaka harillami paykunapa churakunakunataka churakun, paykunallata makipi rurashpa shinallata shuk shuk tullpukunawan, shuyukunawan sirashkatami ñukanchipak Pachamamata rikuchin. Shinami paykunapak llamkaykunata, yuyaykunata rikuchishpa ñawpaman shamunakun, runakunapak alli kawsayta munaymanta. Runakunapak churakunaka ñawpa kawsaymanta kunan pachakamanka shuk shuk rikuchikunatamy charishka, ashtawanpashka warmipa tallpakunapi shinallata karipa warakunapi.
Katillami rikukrinchik imatakan ñukanchipak churakunakuna.
WARMIKUNAPAK CHURAKUNAKUNA
Warmikunapak churakunakunaka sumakllami kan chaymantami tukuy mashikuna alli kachishpa rikun.
TALLPA.- Tallpapi sirashkakunaka llukshimushkami picha chunka (50) watakunamanta, español mishukuna shamushka pachakunamantami yachachishka nin, shinapash ñukanchipak kawsayta mana chinkachishkanchichu ashtawanka rikuchishpami shamushkanchik. Kay tallpakunaka kunkurikamanmy chayan urachaki nishkakunanti, yurakmi kan shuk shuk tullpukunawan, shinallata sisakunata tsirashkatami charin, kaykunaka ñukanchipak pachamamatami rikuchin.
YURAK ANAKU.- Inkakuna nara shamukpika tukuy warmikunami yurak pintuwan purin kashka, tupukunawan watarishpa, kipamanka Inkakunaka apamushkami shuk millma pintukunata ,chaytami anaku shutirishka,kay anaku manñapika tullpukunata tsirashkatami charin shinami ima shina sumak warmi kayta rikuchin.
YANA ANAKU.- Kay yana sunilla chushku manñayu pintura ,ura manñapi tsirashkakunatami charin ,kaykumani kan :
a) Yura.- Kay pinlluk yura anaku kinkupi sirashkaka Pachakamatak mañaytami rikuchin. b) Kinku .- Anakupi kinku sirashkaka kucha mamatami riksichin. c) Ñan .- Ñukanchikpa allpamamapi ñankunatami rikuchin.
MAMA CHUMPI.- Mamachumpika, puka puchawan, karatsiwan shinallatak manñapika waylla puchawan awashkakunami kan,kay mamachumpika chunka ishkay centimetrokunatami tupun ,shinallata sunimanka tupunmi shuk metro pitcha chunka centimetroskunata, kaykunaka warmikunaman sumak pacha sinchi samaytami karan.
CHUMPI.- Charinmi pincha centimetroskunata shinallata kimsa metros sunillamy kan ,kay chumpitaka makipimi awarin,charinmi shuk shuk shuyukunata, tullpukunata, kaytaka mamachumpipa hawapimi pilluririn,sumak warmi kaytami rikuchin.
PACHALLINA.- Yurak kashpa,yana kashpapash sunilla pintumi kan ,kaytaka tallpa hawapimi churakurin, pillurishpa wataririn, shukunaka tupukunawanmy watarinkashka. Ishkay samytami pachalishpa purinchik.
a) Ñawpaman.- Ñawpaman watarishkaka sumak warmi kaytami rikuchin. b) Rikra.- Shalakanashpa watarishkaka wasi llamkaykunapi shinallata imatapash uchalla shinankapami ally kan.
UMA WATARINA.- Yana pintu shinallata manñakunapika yurak awashkakunatami charin ashtawanpachaka rikuchinmi ishkay kayta imashina ally kawsayta rikuchin, kaytaka humapi watarishpami purina intimantapash,chirimantapash wakaychinmi. Shuk laya churakuyka kanmi tasinashka kayka humatami kilpan shinallata allpapi llamkankapapsh ally kan.
LLIKLLA.- Kunan pachapika,imapash tullpukunamy tyan kaykunaka wawata ,mana kashpaka rantishkakunata aparinkapami mutsurin. Chashnallata chiritapash killpan ashtawanpashka sawarishka warmikunami apashpa purin.
USHUTA.- Warmikunapaka yanami kana kan,karatsiwan shinallata yana pintukunawanmi rurashka,kaykunaka chakikunatami kilpan.
WALKA.- Killu muyukunami kan, puchapi tantachishka wakinkunaka coralkunantimi chapun, kunkapimi watarina ,kaykunaka muru saratami rikuchin shinallata imashina ñukanchipak allpa mama sumak kayta .
SUNI PAYSHI.- Wallkakunashnami kan ,shinallata killu muyukunawan rurashka, manñapika shuk chakatami warkurian, rinrimanta wiksakamanmi warkushka purina kan ,kay suni payshikunataka ashtawanpashka raymikunapillami churakurin.
MAKI WATANA.- Coral mana kashpa puka muyukuna puchapi tantachishkamy kan ,kaykunataka warmikunapa makipillami churakurin,shinallata shinchi,shinchi allpapi llamkankapami sumak pacha kan.
AKCHA CHUMPI.- Hanchi chumpi,akchapi pillurina,ñawpa pachapika charik warmikunallami churakun kashka, kunan pachapika charik shinallata wakcha warmikunapashmi churakun.
ANTA SHIWI.- Ñawpa mamakunaka tukuy rukakunapimi churakun kashka, kunanpika ñana yapa churakuchun.
MUCHIKU.- Español mishukuna shamushkamantami ñukanchika churakunchik,llama millmawan rurashkami kan, shinallata sumak punllakunapillami churakurin.
KARIPA CHURAKUNAKUNA
Shinalla karipa churakunakunamanta rikushpaka,ñawpa pachamanta kunan pachakamanka ashalla churakunata charin kashka.
TALLPA.- Yurak pintupi rurashkakunami kan, kayka runakunapak sumak kawsaytami rikuchin.
WARA.- Ñawpakunapika mukiti warakunatami churakunkashka ashtawanka kanchis chunka (70) watakunapimi mishukunapa warashna kan , shinapash yurak tullpuka mana chinkarishkachu ,runakunapak kawsayta tsinchiachinkapak munaymanta , shinallata kary runakunapak sumak kawsayta rrikuchin.
RUWANA.- Kaykunaka urkupa shuyuta rikushpami rrurarishka kana. Llama millmawan makipi awashkami kan, shinallata yanalla tullpukunawanmi shinashka, kay ruanaka chiry llaktakunapi mutchurin.
USHUTA.- Ñawpakunaka, ushutakunata rurashpapash,hawalla pintu mawkayakpika,kay cauchopillatami kutinlla shuk awashka pintuta churankashka, mushukyachinkapak. Kunan pachapika kary kashpa warmy kashpa shina ushutatallami churakunchik karikunaka yurata,warmikunaka yanata,shinallata chakitami killpan.
MUCHIKU.- Yanamikanakan, umapi churakurin, kayka intitami killpan.
SHIMPA.- Puntakunaka kary runakunaka akchata washamanpash, ñawpamanpashmi wiñachinkashka,puchawan ñawpaman hapirishpami purin kashka rikuyta ushankapa, kunan pachapika washamanllami shamparin shuk puchawan,tukuy punlla alli watarishka purinkapa.
Karykunapash,warmikunapash, runa churakunakunataka hatun raymikunapillami churakun; shuk punllakunapika mishukunapa churakunakunatami churakunkuna ashata kullkita wakaychinamanta.
Shinaka tukuylla kichwa runakunaka ñukanchik churakunata wakaychishpa ashtawan churakushpa sinchyachishpa rikuchishpa kawsashunchik.
Powered by !JoomlaComment 3.26
3.26 Copyright (C) 2008 Compojoom.com / Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved." |
||||||
| Ultima actualización ( Miércoles 14 de Enero de 2009 18:02 ) |



That's well known that cash can make ...
reveals link:http://www.guccibagsales...
shock link:http://www.raybansunglasse...
at link:http://www.buyraybansunglass...
every link:http://www.raybansunglasse...